Bugaku - Misshaku Kongō

Bugaku-maskers zijn veel zeldzamer dan Noh- of Kyōgen-maskers. Ze worden geassocieerd met keizerlijke en tempelvoorstellingen van oude, door China geïnspireerde hofdansen.

Het masker is vervaardigd volgens de traditionele Japanse kanshitsu-methode (drooglaktechniek), waarbij een vorm wordt opgebouwd met textiel of gaas, verstevigd met laklagen. Deze techniek levert lichte maar zeer sterke objecten op en werd veel toegepast in de late 19e en vroege 20e eeuw voor religieuze en ceremoniële objecten.

Beschrijving
Dit masker is geïnspireerd op de beschermgoden uit het Japanse boeddhisme, zoals zij voorkomen in het traditionele Noh-theater. Het gezicht stelt één van de twee Niō-beschermers voor, ook wel bekend als de “Welwillende Koningen”. Het gaat specifiek om Agyō, die ook bekendstaat onder de naam Misshaku Kongō.

De Niō zijn krachtige beschermfiguren binnen het esoterisch boeddhisme en hebben hun oorsprong in oudere tradities uit India, Tibet en China. In China zijn zij verwant aan tempelwachters zoals de zogenoemde Door Generals (Marshals Ha en Heng), die de toegangspoorten van heilige plaatsen bewaakten. In Japan zijn er thematische overeenkomsten met de komainu (leeuwenwachters) en vossenbeelden bij Shinto-heiligdommen.

De symboliek van de Niō-figuren gaat ruim 2000 jaar terug en bevat invloeden uit het hindoeïsme, boeddhisme en Shinto. Zij werden rond de 7e en 8e eeuw in Japan geïntroduceerd en verschijnen daar traditioneel als een paar, bekend als de Kongō Rikishi. Deze figuren stonden bij de poorten van boeddhistische tempels, de zogeheten Niō-mon.

Aan de rechterzijde van de poort staat Agyō / Misshaku Kongō – het masker dat ik aanbiedt. Hij heeft een geopende mond die verwijst naar de kosmische klank “ah”, symbool voor geboorte en het begin van alle dingen. Zijn ontblote tanden en woeste blik zijn bedoeld om demonen en kwaadwillenden af te schrikken.

Aan de linkerzijde staat zijn tegenhanger Ungyō (ook bekend als Naraen Kongō), met gesloten mond. Deze verwijst naar de klank “un” of “om”, symbool voor dood, rust en voltooiing. Samen vormen zij het begin en einde van het universum.

Hoewel de Niō woest en extreem krachtig worden afgebeeld, gelden zij als beschermende en welwillende godheden. Hun haar wordt doorgaans gestileerd gedragen in sierlijke knopen, vaak vastgezet met linten of ornamenten.

Maskers van Niō-figuren zijn zeldzaam. Ze behoren niet tot de circa 60 traditionele basistypen van Noh-maskers. In musea ziet men vaker maskers van demonen (oni), oude mannen en vrouwelijke geesten. Een Niō-masker zoals dit is daardoor een uitzonderlijk object met een sterke religieuze en culturele uitstraling.

Inscriptie en stempel
Op de achterkant staat een handgeschreven verticaal Japans label met een rode stempel. De tekens zijn deels vervaagd, maar dit is wat nog leesbaar is:

Bovenste verticale tekst (rechts): ニ八世
Dat lijkt te betekenen: “28e generatie”

Dit wordt vaak gebruikt als aanduiding binnen traditionele ambachten of ateliers.

Middelste grotere tekens: 観◯剛
Niet volledig scherp, waarschijnlijk iets als 観剛 of 観金剛. Dit lijkt te verwijzen naar een boeddhistische naam of titel, mogelijk gekoppeld aan Kongō (Vajra / Diamant), wat symbool staat voor spirituele kracht.

Onderste naam: ◯山 作
De laatste twee tekens betekenen vrijwel zeker, “gemaakt door …yama.”

Het eerste karakter van de naam is niet scherp genoeg om met zekerheid te lezen, maar het duidt vrijwel zeker op de familienaam van de maker, iets in de trant van: “Gemaakt door [naam]-yama”.

Rode stempel (Hanko): De rode stempel is een traditioneel Japans zegel van de maker of het atelier. Dit werkt als handtekening en kwaliteitsmerk en het bevestigt dat het object als ambachtelijk werk bedoeld is.

Specificaties:
Breedte: 24,2 cm
Hoogte: 33,4 cm
Diepte: 13 cm
Staat: Oude vintage staat
Herkomst: Japan
Leeftijd: Showa periode

Dit product is vintage. Het is ongeveer 50-60 jaar geleden gemaakt en kan tekenen van slijtage of vlekken vertonen door de lange gebruiksduur.